“Hết thảy” về hoa Tam Giác Mạch Hà Giang

1. 1. Nguồn gốc hoa “Tam Giác Mạch”

Chuyện xưa kể rằng ngày xưa có nàng Tiên Gạo và nàng Tiên Ngô đi gieo hạt dưới hạ giới để ban lương thực cứu đói cho trần gian, sau khi gieo xong hai nàng đã đem mày trấu và mày ngô còn thừa đổ vào một khe núi. Và chính từ khe núi ấy, một loài hoa đã xuất hiện và đó chính là hoa Tam Giác Mạch.

Dân tình dưới hạ giới ăn gạo, ăn ngô của hai nàng tiên ban cho mãi rồi cũng đến lúc cạn kiệt, lúc đó chính là lúc nạn đói bắt đầu hoành hành. Khi ấy mọi người mới thi nhau vào rừng để tìm kiếm cái ăn. Tìm mãi, tìm mãi, qua không biết bao nhiêu hang cùng ngõ hẹp mà đói vẫn hoàn đói. Rồi bỗng một hôm, thoang thoảng trong làn gió thổi vào khu làng, xuất hiện một mùi thơm là lạ mà trước đây chưa ai từng ngửi thấy. Người dân dò theo mùi thơm ấy đến một khe núi thì phát hiện ra một rừng hoa li ti trải dài khắp núi đồi với những chiếc lá hình tam giác lấp ló ở phía dưới. Khi loài hoa này bắt đầu kết hạt thì mọi người đem về ăn thử và thật không ngờ vị của nó ngon không kém gì ngô và gạo. Từ đó người dân đã dựa vào hình dáng của những chiếc lá và nền tảng sinh trưởng và phát triển của loài hoa và đặt tên là “hoa Tam Giác Mạch”.

2. Mùa hoa Tam Giác Mạch vào tháng mấy?

Đến với Hà Giang vào khoảng tháng 9 âm lịch, bạn sẽ thấy hình ảnh những con người vùng cao với những chiếc gùi trên lưng, đang cặm cụi gieo những hạt nhỏ trên nương, đó chính là hạt của loài hoa Tam Giác Mạch.

Vốn là loài hoa có thể sinh trưởng trong điều kiện khắc nghiệt, nên chỉ sau khoảng một tháng (độ tháng 10 – tháng 11 dương lịch), những hạt nhỏ ấy sẽ phát triển dần thành cây và trên cây bắt đầu xuất hiện những nụ hoa nhỏ li ti với những chiếc lá hình tam giác lấp ló phía dưới. Ban đầu hoa là những chùm nhỏ màu trắng, sau khi nở lớn hơn sắc hoa có xen thêm màu hồng và khi đã gần hết vụ hoa sẽ phủ một màu hồng tím khắp cả núi rừng Hà Giang. Và đây cũng chính là thời điểm thích hợp nhất để bạn lên kế hoạch cho một chuyến du ngoạn tới Hà Giang để chiêm ngưỡng những cánh đồng hoa Tam Giác Mạch trải dài bất tận và có cho mình những bộ ảnh “để đời”.

3.Tam giác mạch trong cuộc sống của người H’Mông

Hoa Tam Giác Mạch không chỉ để ngắm, để yêu mà loài hoa ấy còn là một nguồn lương thực, thực phẩm quan trọng đối với người H’Mông ở vùng núi cao Hà Giang với độ ngon và nguồn dinh dưỡng không thua kém gì gạo ngô.

Thân cây hoa Tam Giác Mạch khi còn non thường được người dân hái về luộc để ăn thay thế rau. Vị của thân non khi đem đi luộc sẽ hơi bùi bùi, ngai ngái, với những vị khách lần đầu tiên ăn sẽ chưa thể quen được mùi vị này, nhưng dần dần khi đã quen rồi thì chắc chắn rằng sau này họ sẽ nhớ về nó như nhớ về Hà Giang thân yêu.

Sau mùa hoa nở rộ là mùa kết hạt, hạt của hoa Tam Giác Mạch sẽ được người dân vùng cao hái và phơi khô, sau đó đem xay nhỏ thành bột để làm nên một loại bánh rất nổi tiếng ở Hà Giang mà hầu như ai đến với vùng đất này cũng đã từng thử một lần đó là “bánh tam giác mạch”. Bánh có độ dẻo như bánh nếp ở dưới xuôi nhưng thơm và ngọt dịu hơn rất nhiều. Giữa cái lạnh của vùng đất địa đầu Tổ Quốc mà được thưởng thức một miếng bánh Tam Giác Mạch nóng hổi thì còn gì tuyệt vời hơn.

Hạt tam giác mạch phơi khô lên có thể rang và ăn ngay, mùi vị rất thơm ngon. Bột xay ra từ hạt cũng có thể nấu cháo ăn thay cơm, không chỉ ngon mà còn rất giàu dinh dưỡng. Ngoài ra Tam Giác Mạch cũng có thể dùng để chữa bệnh, làm đẹp, thậm chí là nấu rượu.

Chính bởi những công dụng tuyệt vời và nét đẹp của loài hoa đặc biệt ấy, “Tam Giác Mạch” từ lâu đã trở thành một biểu tượng mà ai đã từng đến du lịch Hà Giang cũng đều biết đến. Thế là đủ biết loài hoa này có ý nghĩa to lớn như thế nào đối với vùng đất địa đầu này.

>> Tour Hà Giang 3 ngày 2 đêm